Over leven
- 17 apr
- 3 minuten om te lezen
Bijgewerkt op: 20 apr
Op 8 maart 1942 capituleert Nederlands-Indië voor Japan. Het is de dag die het einde van het koloniale tijdperk inluidt, want de Japanse bezetting betekent een complete ommekeer van koloniale waarden. De blanke bewoners verliezen hun macht en worden in kampen geïnterneerd. De letterlijke 'onderdanen' van het koninkrijk, de Indonesiërs, krijgen een nieuwe positie, direct onder de heerschappij van de Japanse bezetter. Blijft over de grote groep Nederlandse staatsburgers van gemengd bloed, driekwart van het totaal, zo'n 200.000 mensen, die niet wordt geïnterneerd. Zij moeten, net als Nederlanders onder Duitse bezetting, zien te overleven onder nieuwe machhebbers met nieuwe regels. In twee afleveringen van Andere Tijden vertellen tieners van toen over hun ervaringen: over het sluiten van de Nederlandse scholen; over distributie en baantjes om rond komen; over het buigen voor Japanse militairen; en over de angst voor fanatieke Indonesiërs.
Op 8 maart 1942 capituleert Nederlands-Indië voor Japan.
Het is de dag die het einde van het koloniale tijdperk inluidt, want de Japanse bezetting betekent een complete ommekeer van koloniale waarden.
De blanke bewoners verliezen hun macht en worden in kampen geïnterneerd.
De letterlijke 'onderdanen' van het koninkrijk, de Indonesiërs, krijgen een nieuwe positie, direct onder de heerschappij van de Japanse bezetter.
Blijft over de grote groep Nederlandse staatsburgers van gemengd bloed, driekwart van het totaal - zo'n 200.000 mensen, die niet wordt geïnterneerd.
Zij moeten, net als Nederlanders onder Duitse bezetting, zien te overleven onder nieuwe machthebbers met nieuwe regels.
In twee afleveringen van Andere Tijden vertellen tieners van toen over hun ervaringen: over het sluiten van de Nederlandse scholen, over distributie en baantjes om rond te komen, over het buigen voor Japanse militairen en over de angst voor fanatieke Indonesiërs.
In Nederlands Indië moest je het maar leren, het overleven, zeiden de jappen tegen de jongeren, je viel tussen wal en schip je was geen Nederlander maar ook geen Indier.
Je maakte tuintjes met elkaar, om zo je eigen groente te kweken.
Gordijnen werden opgehaald bij de bevolking, om zelf kleren van te maken en je joeg op kleine dieren om zo toch een stukje vlees te kunnen bemachtigen.
Wortels pikken om zo je tuintje te kunnen verbouwen was een manier om te overleven.
Azië was voor de Aziaten, de rest was onderdanig en had niets te vertellen, kreeg geen baan.
Je probeerde de taal te leren, je moest vindingrijk zijn om te overleven.
Je leerde varkens vangen, of je ruilde (chatoet) sieraden tegen kip of gordijnen tegen kip.
Je kon niks krijgen, dus je moest dealen met de spullen die je wel had, overgordijnen, sieraden, groente en rijst.
Ze deden alles om de bevolking voor zich te winnen, ze paaiden hen met bioscopen die films draaiden, of voor shows zorgden.
Alles wat westers was, vond men slecht en werd verbannen of verboden.
De Nederlandse Indiërs hielden wel van het westerse, en hielden dansavonden met Glenn Miller muziek, de gordijnen moesten wel dicht en alles in het geniep want je mocht dit niet doen.
Je kon wel werken, maar dan moest je bij de jappen werken, in de Mitsubishi fabriek of in het ziekenhuis, en dan kreeg je ook je eten, iets dat je nu niet kreeg.
Ze hadden niet veel op met de Amerikanen, de Nederlanders en de Engelse, ze wilden een vrij Indonesië, bevrijd van het Imperialisme.
Soekarno werd hun leider, en hield toespraken van urenlang, Hij was een boeiend spreker.
Als je meedeed met de Jappen had je een zogenaamd vrij leven, maar je nee zei dan kwam je in het Jappenkamp.
Op 15 augustus 1945 heeft Japan zich overgegeven en was de oorlog voorbij.
De bezette mensen waren nog steeds bang dat het een grap zou zijn, en dat ze zodra ze het Wilhelmus zouden zingen, neergeschoten konden worden.
Maar de Indonesische oorlog die daarna kwam was veel erger dan de Japanse, de Nederlandse Indonesiër liep gevaar, behalve diegene die veilig in de jappenkampen zaten die werden daar nog bewaakt.
Opmerkingen